Chương 209. 3 năm – 3 ngày.

Chương 209.

Tháng sáu nắng chói chang, một mùa vụ mới lại bắt đầu trên khắp Đại Việt. Trên cánh đồng lớn của điền trang hoàng gia tại phủ Quảng Oai, xứ Sơn Tây, hàng trăm người đàn ông đang khiển trâu cày bừa. Nơi đây là một trong những điểm được phát xuống lưỡi cày loại mới từ Công Bộ, điều này khiến việc cày ruộng trở nên năng suất hơn.

Trời chiều hai người đàn ông, một trung niên, một thanh niên ngồi trên bờ nghỉ ngơi sau một buổi làm việc vất vả. Như bao ngày khác họ bắt đầu trò chuyện, chỉ là lần này chủ đề có chút khác biệt.

Người đàn ông trung niên hỏi: – Linh à, mày định định bao giờ thì cưới cái Na ?

Thanh niên tên Linh đáp lại : – Cháu cũng muốn nhưng bây giờ chưa được, cho cháu thêm một chút thời gian.

Người đàn ông lớn tiếng nói : – mày mà không nhanh lên thì hối không kịp. Nhân lúc triều đình còn chưa sửa lại quyết định, nhanh chóng giải quyết việc này .

Với tư cách là một người cha, lão thật lo lắng cho hôn nhân của con gái, thằng Linh có ý với con Na nhà lão . Thằng này rất tốt, mấy năm nay lão đã chứng kiến nó trưởng thành nên hiểu rõ tính cách của Linh. Vốn cho rằng chuyện này không có quyền tự quyết, bởi nhẽ nhà lão là công nô, lại là người Chiêm. Thằng Linh cũng vậy, vận mệnh của bọn họ đều không nằm trong tay mình, chuyện hôn nhân nào có quyền làm chủ. Bất ngờ đã xảy ra, hoàng đế Đại Việt chẳng hiểu uống nhầm thuốc gì lại tuyên bố thả đi công nô người Chiêm, bọn họ lại có quyền tự do làm người bình thường, quyền quyết định hôn phối cũng tới trong tay.

Khi biết chuyện lão không tin đây là sự thực, hạnh phúc này đến quá bất thường, rất nhiều điểm đáng nghi. Lão cho rằng hoàng đế chắc buồn chán lại đem đám nô lệ người Chiêm bọn lão ra làm trò đùa, nay ra lệnh thả ra, vài hôm lại cho người bắt lại, tước đi quyền làm người, tiếp tục ép bọn họ làm nô. Nghĩ như vậy nên lão không có dẫn người nhà rời đi điền trang mà tiếp tục ở lại. Trong đầu lão không có ý chạy trốn, theo lão thì trốn không thoát, chưa kể dắt theo vợ con khi lẩn trốn rất khổ, lão không muốn bọn họ chịu cảnh ấy. Tuy là biết có lẽ đang bị trêu đùa nhưng không phải là không có việc nên mưu lợi, như thể chọn cho con gái một nam nhân tốt chẳng hạn. Vậy nên lão mới dục thằng Linh, lão sợ khi hoàng đế lật lọng thì quyền tự quyết không còn. Đến lúc đó con gái lấy ai là do quan sai người Việt chỉ định, tốt số thì được người tốt, không thì có thể xảy ra nhiều biến cố lắm.

Quay lại câu chuyện thằng Linh đáp : – cháu không cho là hoàng đế sẽ lật lọng, ngài ấy là vua một nước, có câu quân vô hí ngôn . Chúng ta đã là người tự do rồi bác Đa, sau này chúng ta có quyền quyết định vận mệnh của mình. Cháu muốn bác cho cháu thêm thời gian, để cháu nghĩ cách cứu ra bố mẹ cháu, khi đó cháu sẽ cưới em Na.

Đây chính là điều Linh trăn trở, hắn muốn có cha mẹ trong hôn lễ của mình. Gia đình Linh cũng là nô lệ người Chiêm, chỉ khác là không phải công nô như nhà bác Đa. Cha mẹ hắn đều là nô lệ của một gia đình quý tộc người Việt, hắn được sinh ra ở nơi ấy, cũng là nô lệ của chủ nhà. Bảy năm về trước không biết gia chủ phạm lỗi gì mà bị phạt phải hiến cho triều đình 10 nô lệ, hắn được chọn là một trong số đó. Tại sao hắn được chọn mà cha mẹ lại không ư, đơn giản khi đó hắn mới 11 tuổi hơn, sức lao động không tốt nên bị chọn. Hắn nhớ khi đó gia chủ toàn chọn người già trên 60 trước, tổng có 6 người, sau đó chọn 4 đứa trẻ nhỏ, trong đó có hắn. Khi bị tách ra hắn đã khóc rất nhiều, mẹ hắn cũng vậy, bà ôm chặt lấy hắn không muốn để người ta bắt hắn đi. Tuy nhiên những gia đinh trong phủ nào có quan tâm đến ánh mắt cầu xin của mẹ hắn, họ không ngần ngại khiến bà bị thương rồi mang hắn đi, cha hắn ở bên chỉ biết bất lực nhìn theo. Hắn đã oán hận rất nhiều vị gia chủ của hắn khi đó, cảm thấy mình thật xui xẻo. Nào ngờ đâu lại là may mắn, bởi vì vậy mà hắn được trả tự do, nếu vẫn làm nô lệ trong phủ Hầu gia thì nào có cơ hội này.

Bây giờ Linh đã là người tự do, mong muốn của hắn là làm sao để cha mẹ của hắn cũng có được tự do, một nhà có thể đoàn tụ, hắn với Na kết hôn, sau đó cùng phụng dưỡng cha mẹ hai bên. Chiếu chỉ có nói khuyến khích các quý tộc người Việt thả tự do cho nô lệ người Chiêm trong nhà, còn có thưởng tiền. Tuy nhiên hắn biết điều này rất khó được quý tộc hưởng ứng, nhà nào cũng cần có người phụ trách việc đồng áng, còn gì tốt hơn là sở hữu một nhóm nông nô. Nếu như có người trả giá cao có thể các quý tộc sẽ chấp thuận trả tự do cho nông nô, đường này triều đình chỉ đưa ra mức thưởng 1 quan cho mỗi nô lệ, đời nào họ chịu.

Nghĩ đi cũng phải nghĩ lại, Linh thấy rằng hoàng đế ban ra chiếu chỉ này đã là ban ân rất nhiều đối với nô lệ người Chiêm, không thể đòi hỏi thêm từ ngài. Bây giờ muốn cha mẹ cũng được tự do thì phải dựa vào hắn, tự bản thân phải cố gắng kiếm tiền để chuộc thân cho họ.

Trong khi Linh đang suy nghĩ linh tinh thì lão Đa giận không kiềm được, ông cảm thấy thằng này thật bướng bỉnh, không chịu nghe lời người lớn. Khi lão Đa đang định mắng một trận cho thằng Linh tỉnh ra thì có một người đi tới, lớn tiếng hỏi : – Lão Đa, ngươi biết tin gì chưa ?

Lão Đa nhìn thấy người tới là lão Bồ, cũng là công nô người Chiêm, cùng với lão sống trong điền trang này hơn 30 năm. Lão hỏi lại : – Chuyện gì là chuyện gì ?

Lão Bồ đáp: – ta vừa mới nghe được mấy tên người Việt nói chuyện, bọn họ đang bàn luận về lý do chúng ta được thả tự do.

Lão Đa nghe vậy thì biết lão này lại có ý làm lão tò mò khó chịu, lão hỏi lại : – Vậy rốt cuộc là lý do gì ?

Lão Bồ vuốt vuốt cằm, hơi cười nhẹ, chậm rãi nói : – Ta nghe bọn họ nói đương kim hoàng đế có một phi tử người Chiêm, vì nàng mà ngài ấy mới ban chiếu chỉ thả hết công nô người Chiêm chúng ta.

Lão Đa và Linh nghe xong thì nhìn lão chằm chằm, giống như muốn hỏi tin này là thật sao . Lão Bồ thấy vậy thì cảm thấy mấy tự nhiên, lão nói: – đây là đám người Việt nói, ta nào biết chắc thật giả.

Linh nhìn lão Đa nói : – cháu tin là thật, bởi vì nếu không thì không thể lý giải được những ưu đãi dành cho người Chiêm chúng ta trong đạo chiếu chỉ ban ra. Bác Đa, cháu mong bác cho cháu thêm thời gian.

Lão Đa trầm ngâm một lát rồi đồng ý cho hắn 3 năm thời gian, sau ba năm mà không cưới thì lão sẽ đem con Na gả cho người khác. Dù gì con gái lão năm nay đã 14 tuổi, ba năm nữa mà không lấy chồng thì không được, lão lo nó quá lứa lỡ thì.

Linh nghe xong lời của lão Đa thì gật đầu hứa sẽ cưới Na nhanh nhất có thể. Nghĩ nghĩ một hồi, hắn hỏi: – Bác định ở đâu để cháu còn biết mà tìm về ?

Lão Đa nói: – nhà tao ở lại đây thôi, làm tá điền cũng tốt, ít ra có chỗ ở, có việc làm, không sợ chết đói. Mày định rời đi sao ?

Linh đáp : – Vâng, cháu định ra ngoài kiếm việc khác làm, tích góp tiền bạc.

Mục đích của hắn là kiếm tiền để chuộc thân cho cha mẹ, cùng với đó là có một khoản lo đám cưới. Ở lại đây làm tá điền của hoàng trang có thể không lo đói nhưng không kiếm được tiền. Vậy nên hắn quyết định rời đi, sau vài hôm nữa hắn sẽ xin phép nghỉ làm, nhận chút tiền công làm ngày mùa. Tiếp đó đi thăm cha mẹ một lần, xong thì đi đến thành lớn kiếm việc làm.

Lão Đa nghĩ một chút, sau đó nói : – mày ra bên ngoài rất phức tạp, không giống trong trang. Ở đây dù chúng ta cực khổ mấy năm qua nhưng hiểu được quy củ, có thể biết mình cần làm gì, cuộc sống bên ngoài chắc chắn sẽ rất khác. Mày phải thật cẩn trọng mọi việc, tao còn mong mày về cưới con Na, đừng có xảy ra chuyện gì bất trắc.

Lão Bồ bên cạnh nói: – Thằng Linh, mày muốn theo bác không ? Bác cũng định rời khỏi trang ra ngoài kiếm sống.

Linh hỏi: – bác định đi đâu, sao không tiếp tục ở trong trang làm nghề rèn, chỉ cần sửa chữa nông cụ cũng sống rất tốt mà.

Lão Bồ nói: – Bác muốn ra ngoài kiếm một xưởng nào đó làm công vài năm, đợi tích lũy đủ vốn thì tự mở một lò rèn. Mày đi theo bác, mày cùng với thằng Khái cùng phụ việc, bác dạy nghề cho mày.

Linh suy nghĩ rất lâu, hắn tính toán xem đề nghị này của lão Bồ có tốt hay không. Lão Đa bên cạnh thì nóng nảy, lão nói: – mày còn chần chừ cái gì, đi theo lão có thể học nghề, lại có người chiếu cố, đây là chuyện tốt hiếm có. Nhanh đồng ý đi, nếu không thì đừng nghĩ tới chuyện cưới con Na nữa, tao không gả con cho đứa ngu như vậy.

Linh nghe lão Đa đe doạ thì vội vàng đồng ý đi theo lão Bồ, chuyện này đến đây coi như định. Hai bên hẹn nhau mười lăm ngày sau sẽ cùng rời đi, bắt đầu xin phép từ hôm nay là vừa kịp.

***

Trong khi có nhiều nô lệ người Chiêm sắp sửa rời đi nơi sinh sống lâu năm thì Trấn Quốc Tự lại chào đón một sự trở về. Hai vị tăng nhân, một người râu bạc phơ nhìn qua chắc tuổi phải ngoài thất tuần, một người khác gương mặt trung niên cương nghị, chòm râu quai nón màu đen. Nhìn qua tăng bào cũ rách, lưng đeo túi đồ, có thể nhận ra bọn họ đã trải qua một hành trình dài.

Ngay khi hai người bước chân tới cổng Trấn Quốc Tự bên bờ hồ Tây thì bên trong đám tăng nhân hét lớn ” lão trụ trì trở về rồi” có đệ tử chạy nhanh đi báo cho Nhất Minh đại sư.

Nhất Minh đại sư biết tin sư phụ và sư đệ trở về thì vội vàng chạy ra nghênh đón. Thầy trò gặp mặt mừng vui khôn xiết, đã 15 năm rồi bọn họ không thấy, kể từ ngày lão trụ trì truyền lại vị trí này cho Nhất Minh đại sư, sau đó dẫn theo tiểu đệ tử chu du thiên hạ.

Trong phòng lớn nơi ở của lão trụ trì, ba thầy trò uống trà nói chuyện. Lão trụ trì nhìn ngắm một hồi rồi nói: – nơi này vẫn vậy, đã chừng ấy năm không hề thay đổi gì.

Nhất Minh đáp: – phòng của sư phụ chúng con nào dám tự ý sửa đổi, hàng ngày con vẫn cho đệ tử quét dọn sạch sẽ, chờ ngày người trở về.

Lão trụ trì cười xoà, lão cảm thấy đệ tử này của lão quá dụng tâm rồi, chuyện này nào đáng làm vậy. Cứ để cho người khác vào ở, khi nào lão trở về thì chọn đại một gian khác là được rồi. Không thể trách được, đại đệ tử này của lão vẫn chưa nhìn thấu phật pháp, vẫn còn coi trọng những thứ này.

Lão trụ trì hỏi: – Nhất Minh, những năm ta không ở, chùa chúng ta có chuyện gì không? Phật môn thế nào ? Đại Việt ra sao? Có những gì đáng chú ý, con nói thử ta nghe.

Nhất Minh đại sư nghe vậy thì bắt đầu kể cho sư phụ tình hình 15 năm qua. Từng chuyện, từng chuyện, trong đó lão đặc biệt chú trọng kể những chuyện gần đây, phần lớn liên quan đến triều đình và vị hoàng đế trẻ tuổi.

Lão trụ trì rất kiên nhẫn nghe, lão không có hỏi xen vào, chỉ thỉnh thoảng uống một ngụm trà. Tiểu đệ tử của lão thì rất yên lặng, ngồi ở một góc không biểu lộ cảm xúc gì, cũng không lên tiếng.

Hơn một canh giờ Nhất Minh đại sư mới kể xong, lão trụ trì suy ngẫm về những tin tức vừa nghe được. Hồi sau lão khẽ nói: -thật là một người thú vị, ta thật muốn gặp một lần vị tân hoàng của Đại Việt chúng ta.

Nhất Minh đại sư nghe xong liền nói: – nếu sư phụ muốn con sẽ gửi thiệp mời hoàng đế đến chùa chúng ta vãn cảnh, khi đó người có thể gặp ngài ấy một lần.

Lão trụ trì lắc đầu, lão nói : – nào có lý đó, ngài ấy là vua, ta chỉ là lão đầu trọc, vẫn là ta đến gặp ngài ấy thì hơn. Con giúp ta gửi một tấm bái thiếp nói rõ 3 ngày sau ta sẽ vào thành cầu kiến bệ hạ.

Nhất Minh đại sư cảm thấy sư phụ làm vậy quá hạ mình, sư phụ lão chính là người có bối phận cao nhất trong Phật Môn Đại Việt. Tuy rằng cho rằng không nên nhưng lão vẫn nghe lời sư phụ, chính tay viết một phần bái thiếp cho đệ tử đem tới hoàng cung.

Sau khi trò chuyện một hồi, Nhất Minh đại sư rời đi để sư phụ và sư đệ tắm rửa nghỉ ngơi, hai người đã có một hành trình dài mệt mỏi.