Chương 204: Buôn lậu mở rộng

Sau khi tránh một bên để hai ba con Đạt ôn chuyện gia đình, ông Kiệt mới bắt đầu nói tới chuyện công.

Mặc dù lòng nóng như lửa đốt nhưng nhân chi thường tình thì ông ấy vẫn hiểu.

– Cậu có thể cung cấp tiếp tục những mặt hàng gì trong tình trạng cấm vận như hiện nay?

Đây là câu hỏi bức thiết đầu tiên.

Việt Nam hiện tại không chỉ thiếu bông nguyên liệu mà còn vô số thứ khác, từ than đá, bao bì, máy móc, đồ điện, thịt, hàng tiêu dùng…

Đạt cũng không quanh co lòng vòng, nói thẳng:

– Ở trong thế giới của tư bản, không có gì là không bán được.

– Chỉ cần các bác có tiền, thứ gì cũng có thể mua, bao gồm cả vũ khí chiến lược.

Câu nói này khiến ông Kiệt giật mình, hơi khó tin được.

Từng là người làm cách mạng, ông Kiệt đương nhiên biết tầm quan trọng của vũ khí chiến lược, thậm chí liên quan đến sinh tồn của cả một quốc gia.

Trong suy nghĩ của một người yêu nước như ông, tại sao lại có thể bán được thứ đó.

Ông ấy không hiểu đối với thương nhân thì việc bán linh hồn cho quỷ dữ đổi lấy tiền còn làm được, nói gì tới chuyện nhỏ ấy.

– Cậu nói thật chứ?

– Cháu chẳng nói dối làm gì cả, xã hội nước Mỹ chính là như vậy, đồng tiền trên hết.

– Bởi vì các bác đều là những người chiến đấu theo lý tưởng nên khó mà tưởng tượng ra được một quốc gia có thể ném bom hạt nhân xuống khu dân cư vì tiền nó hoạt động thế nào được.

– Nhưng cháu khuyên bác không cần tốn những đồng tiền quý giá đổi lấy mấy thứ đó làm gì, nó vừa đắt, vừa không thực dụng đâu.

– Quan trọng trước hết là phục vụ lợi ích thiết thực của nhân dân đã.

Ông Kiệt bật cười:

– Đúng vậy! Chúng ta đâu có gì trong tay đâu, vẫn đánh cho Mỹ phải cút đấy thây.

– Nói thật, tuy Việt Nam đang bị cấm vận, nhưng những hàng hóa tinh vi, công nghệ cao với khối lượng nhỏ vẫn có thể nhập khẩu từ Liên Xô, Đông Âu.

– Thế nhưng hàng tiêu dùng với số lượng lớn như: thuốc men, bông, vải, dệt may, pin, thuốc lá, xà phòng, nước giải khát, dầu ăn, đường, sữa, đồ gia dụng, xe đạp… đều khó mà bù đắp được vì tuyến vận tải quá dài.

– Cậu xem có thể kiếm nguyên liệu, dây chuyền chế biến và các mặt hàng trên đó không.

– Bù lại, phía chúng tôi cũng xuất khẩu được nhiều mặt hàng có giá trị ở quốc tế để trao đổi trực tiếp trên biển.

Đạt không quá bất ngờ với những gì ông Kiệt nói.

Trung tâm của Liên Xô và Đông Âu cách quá xa Việt Nam, lại bị chặn đường bởi phương tây và Trung Quốc nên rất khó giao thương quy mô lớn một cách hiệu quả.

Tất nhiên, nói vậy cũng không phải là không làm ăn được, Liên Xô lúc này vẫn đang sở hữu Vladivostok, cảng biển và là trung tâm kinh tế của miền viễn đông, quá phù hợp để giao thương.

Dựa vào Vladivostok, Liên Xô có thể sản xuất hàng công nghiệp ở đây rồi xuất khẩu sang các nước đông nam á và ngược lại, nguyên liệu từ đông nam á sẽ vận chuyển tới đây, tinh chế rồi đưa về Moskva.

Chỉ cần hạn chế khối lượng hàng hóa cần vận chuyển qua tuyến Siberia sau tinh chế là nhỏ nhất thì vẫn ổn.

Đáng tiếc, miền viễn đông thời điểm này không phải là ưu tiên của Liên Xô, các chính sách của Liên Xô vẫn ưu tiên cho những khu vực khác quan trọng hơn như Ukraine, dẫn tới tiềm năng khổng lồ của Vladivostok không được khai thác hết.

Quay trở về Việt Nam, hàng tiêu dùng đối với Đạt rất dễ để kiếm.

Bất kể Hồng Kông, Nhật Bản, Đài Loan, Thái Lan đều nằm trong tầm kiểm soát của Đạt, muốn bao nhiêu, có bấy nhiêu.

Còn lệnh cấm vận đối với tài phiệt hùng mạnh thì chỉ như tờ giấy trang trí thôi, không có quá nhiều tác dụng.

Tuy nhiên, cậu cần phải nhắc nhở ông Kiệt:

– Hàng hóa tiêu dùng, nguyên liệu của các mặt hàng ở trên tôi đều có thể kiếm được dễ dàng.

– Nhưng nếu chỉ lo nhập khẩu hàng hóa kéo dài sẽ dẫn tới tình trạng nhập siêu, nợ nước ngoài tăng cao, sản xuất nội địa suy tàn.

– Đây không phải là kế lâu dài, cần phải kiểm soát hợp lý nếu không muốn nền kinh tế sụp đổ vì vỡ nợ.

Dường như sợ ông Kiệt không hiểu ý, Đạt nói thêm:

– Vấn đề không đơn thuần chỉ ở tài chính hay tiền tệ.

– Một nền kinh tế vĩ mô bao hàm nhiều thứ phức tạp hơn thế.

– Mặc dù bản thân cháu có rất nhiều tiền, đủ sức viện trợ không hoàn lại nuôi cả nước Việt Nam nhưng điều đó chỉ tạo ra những kẻ lười biếng giống thời Đại Nam Cộng Hòa.

– Bởi vậy nên hàng hóa tiêu dùng nhập khẩu phải được định giá ở mức cao để người ta ưu tiên sản xuất hơn hưởng thụ, tiêu dùng.

Với tài lực khổng lồ hiện tại của Đạt, việc hỗ trợ người dân Việt Nam trong ngắn hạn không phải việc khó.

Nhưng nếu cách làm không đúng sẽ gây phản tác dụng, khiến nền kinh tế trở nên méo mó, thiếu ổn định.

Ông Kiệt nghĩ về cảnh tiếp quản hơn nửa triệu gái điếm và một triệu du côn sau giải phóng từ Đại Nam Cộng Hòa, cảm thấy lời Đạt nói không sai:

– Đúng vậy một nền kinh tế mạnh mẽ cần phải có tính tự lực, tự cường, không thể biến bản thân thành nô lệ viện trợ như thời ngụy quyền được.

– Bác hiểu rồi, sẽ ưu tiên đầu tư sản xuất.

Đạt tiếp tục:

– Vậy nên cháu đề nghị các bác đừng cố gắng thỏa mãn mọi nhu cầu của người dân bất kể giá cả nữa, nếu họ muốn sống sung túc, cần phải trả giá bằng lao động.

– Hàng nhập khẩu về sẽ được cháu định giá cao có chọn lọc, trừ các mặt hàng nguyên liệu, máy móc sản xuất thì cháu cố gắng ưu tiên, viện trợ.

– Cháu cũng sẽ thu mua nguyên liệu thô như cao su, chai cục, cà phê, điều, dầu thô với giá hữu nghị để giúp cân đối xuất nhập khẩu.

– Dù vậy, bác cũng phải chuẩn bị trước tinh thần, một số tệ nạn như chảy máu vàng, người lao động chạy theo tư lợi là không thể tránh khỏi.

…

Đạt bình tĩnh phân tích tác động nhiều mặt trong lĩnh vực kinh tế cho ông ấy nghe, bao gồm cả tiêu cực lẫn tích cực.

Bản thân cậu không giỏi về chính trị nhưng riêng thương nghiệp thì có tư cách tự hào là vô đối.

Ông Kiệt chăm chú lắng nghe, lâu lâu có chỗ khó hiểu thì hỏi lại cặn kẽ, bởi vì đây đều là những kiến thức quý giá.

– Theo cậu thì khi có con đường buôn lậu, công nhân, nông dân sẽ bỏ bê các nhiệm vụ sản xuất nhà nước mà chạy theo lợi nhuận cá nhân, có phải vậy không?

– Đúng vậy, hám lợi là bản năng của con người, bây giờ bỏ bê nhiệm vụ quốc gia thì cùng lắm chỉ bị phạt ít tiền, trong khi chạy lên núi làm mây, làm gỗ bán được nhiều tiền thì ai cũng sẽ ưu tiên con đường thứ hai thôi.

– Các bác không thể trông chờ mỗi người đều có lý tưởng, kỷ luật như chiến sĩ quân đội được.

Đây là sự khác biệt giữa lý tưởng và thực tế.

Chính quyền sau cách mạng đang được điều hành bởi những con người sống vì lý tưởng, có thể chịu khổ, chịu khó, nghiêm khắc với bản thân một cách khắc nghiệt.

Nhưng dân chúng thì khác, yêu cầu như vậy với mỗi người dân là quá cao, không có mấy người chịu sương gió.

Ông Kiệt bắt đầu cảm thấy khó xử:

– Nhưng nhiệm vụ sản xuất mà nhà nước giao rất quan trọng, một nơi vỡ kế hoạch thì sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ đất nước.

– Đất nước còn đang khó khăn, nhiều người tàn tật, trẻ mồ côi, người thế yếu đều đang sống dựa vào trợ cấp, hàng giá rẻ từ nhà nước.

Ở thời kỳ này, Việt Nam đang áp dụng kinh tế kế hoạch, nhà nước sẽ giao các nhiệm vụ sản xuất xuống từng đơn vị để đáp ứng nhu cầu chung, mang tính pháp lệnh quốc gia.

Vậy nên ông Kiệt lo lắng cũng là chuyện dễ hiểu, xét cho cùng thì ông ấy phải quan tâm đến mọi mặt chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh chứ không chỉ một mảng kinh tế.

Nếu ai cũng chạy theo lợi nhuận thì các mục tiêu ổn định xã hội, chính trị có thể bị lung lay.

– Cái đó thì nằm ngoài năng lực của cháu rồi, cháu chỉ hỗ trợ hết mình trong khả năng thôi.

Đạt giang hai tay ra thể hiện bản thân cũng chỉ giúp được đến đấy.

Thương nhân làm việc của thương nhân thôi, không nên dài tay làm gì.

Tối hôm đó, Đạt lên tàu trở về Hồng Kông sau khi đàm đạo, để lại ông Kiệt phải đau đầu với những vấn đề trong quá trình khởi động lại nền kinh tế.