Chương 87: Thất bộ thành thi
Tin tức về màn “trao ấn” giữa đình làng bay xa với tốc độ chóng mặt. Nó như những mũi kim châm vào mắt, vào tim những kẻ giàu có khác mà… không có thiệp.
Tại một quán rượu sang trọng ở biên giới Lạng Sơn – Bắc Giang.
“Xoảng!”
Chiếc bát sứ quý giá bị ném mạnh vào tường, vỡ tan tành.
Lý “Trọc” – trùm buôn gỗ lậu khét tiếng, người sở hữu cả một cánh rừng và đội quân lâm tặc hung hãn – đứng bật dậy, mặt đỏ tía tai, gân cổ nổi lên cuồn cuộn.
“Mẹ kiếp! Thằng Phạm Lụa là cái thá gì? Nó chỉ là thằng bán dải rút quần đàn bà! Tài sản của nó không bằng một góc kho gỗ của ông!”
Tên đàn em run rẩy báo cáo:
“Nhưng… nhưng người ta bảo hắn có ‘văn hóa’ được Thánh Quát tặng thơ, được Tổng đốc mời đích danh…”
“Văn hóa cái con khỉ!” Lý Trọc gầm lên, đạp đổ cái bàn tiệc. “Tiền là văn hóa! Ông đây có tiền! Tại sao chúng nó có thiệp còn ông thì không? Chúng nó khinh ông là đồ lục lâm thảo khấu phải không?”
Sự hão danh và mặc cảm xuất thân hèn kém khiến Lý Trọc điên cuồng. Hắn không cần ăn lòng lợn, hắn không cần gặp Minh An, hắn cần cái sự thừa nhận rằng: Hắn cũng là tầng lớp thượng lưu.
“Chuẩn bị xe ngựa! Mang theo rương vàng! Ta sẽ xuống Hà Nội ngay lập tức. Ta phải chặn đường hỏi cho ra lẽ. Nếu lão Quát không đưa thiệp cho ta, ta sẽ đốt cái quán Ngự Thiện của chúng nó!”
Lý Trọc không biết rằng, hắn đang hùng hổ lao đầu vào cái bẫy “Thất bộ thành thi” mà Cao Bá Quát đã chuẩn bị sẵn để biến hắn thành trò cười cho thiên hạ, và cũng là để đẩy giá trị tấm thiệp lên mức vô giá.
*
Trưa hôm đó, khi xe ngựa của Cao Bá Quát đang đi qua một con đường độc đạo dẫn về Hà Nội, bỗng nhiên phải dừng lại.
Giữa đường, một chiếc bàn lim to tướng được kê chắn ngang lối đi. Bên trên bày la liệt sơn hào hải vị: Gà quay, lợn sữa, rượu Tây… Ngồi chễm chệ ở đó là Lý Trọc, cùng hai hàng gia nô bặm trợn cầm gậy gộc đứng hai bên.
Thấy Cao Bá Quát bước xuống xe, Lý Trọc vội vàng đứng dậy, chắp tay vái dài, bộ dạng cực kỳ cung kính (nhưng mắt thì láo liên):
“Cao tiên sinh! Đường xa vất vả, mời tiên sinh dừng chân dùng bữa rau dưa với kẻ hèn này.”
Cao Bá Quát phe phẩy chiếc quạt, nhìn mâm cỗ chắn lối, cười nhạt:
“Cỗ to thế này, e là nuốt vào thì mắc nghẹn. Tráng sĩ có gì cứ nói thẳng, ta không quen ăn cơm của người lạ.”
Lý Trọc thấy Quát không nể mặt, nụ cười trên môi tắt ngấm. Hắn phất tay, đám gia nô lập tức vây quanh. Hắn rút từ trong ngực áo ra một thoi vàng ròng nặng trịch, ném “uỵch” xuống mặt bàn, làm bắn cả nước canh ra ngoài.
“Được! Tiên sinh thích thẳng thì ta thẳng. Ta nghe nói ông đang phát vé cho bọn con buôn. Thằng Phạm Lụa, thằng Trần Hào… tài sản bọn nó cộng lại không bằng cái móng tay của tôi. Tại sao chúng nó có thiệp còn tôi thì không?”
Hắn trừng mắt, giọng oang oang:
“Ông muốn bao nhiêu? Chỗ này đủ mua mười cái mạng thằng Hào đấy! Viết tên tôi vào thiệp ngay!”
Cao Bá Quát nhìn thoi vàng, rồi nhìn khuôn mặt đỏ gay vì rượu và tham lam của Lý Trọc. Ông thở dài, lắc đầu:
“Vàng của ông nặng thật đấy. Nhưng tiếc là cái hội nghị này cân bằng ‘Thanh Khí’ không cân bằng ‘Tiểu Ly’. Ông tuy giàu, nhưng tâm ông đục quá, e là vào đó làm ô uế cả Vọng Các.”
“Mày dám chê tao?” Lý Trọc gầm lên, rút con dao găm cắm phập xuống bàn. “Tao là dân buôn gỗ, tao không biết chữ nghĩa. Hôm nay mày không viết tên tao, tao cho mày biết thế nào là ‘văn võ song toàn’!”
Cao Bá Quát không hề nao núng. Ông nhìn con dao, rồi nhìn Lý Trọc, ánh mắt sắc như dao cau:
“Ông muốn ta viết? Được thôi. Nhưng ta có một quy tắc: Muốn có chữ của Thánh Quát, phải nghe thơ của Thánh Quát. Ta sẽ đi bảy bước. Nếu trong bảy bước, ta làm xong một bài thơ tặng ông mà ông vẫn muốn tấm thiệp này, ta sẽ đưa.”
Lý Trọc cười khẩy:
“Bảy bước? Mày định giở trò gì? Được, tao xem mày múa mép thế nào!”
Cao Bá Quát bắt đầu bước.
Bước thứ nhất, ông nhìn trời.
Bước thứ hai, ông nhìn đất.
Bước thứ ba, ông nhìn thoi vàng.
Bước thứ tư, ông nhìn đám gia nô hung dữ.
Bước thứ năm, ông nhìn thẳng vào mặt Lý Trọc.
Mỗi bước chân chậm rãi, ung dung, nhưng lại tỏa ra một áp lực vô hình khiến đám giang hồ vô thức lùi lại.
Đến bước thứ bảy, Cao Bá Quát dừng lại, quạt xếp “tách” một cái, cất giọng ngâm vang:
“Nhà ngọc đầy vàng, tâm rỗng không
Hơi đồng hôi hám, thẹn non sông.
Rồng mây đâu chịu chung ao cạn
Cóc nhái đừng mong ghé cửa rồng!”
Bài thơ vừa dứt, không gian im phăng phắc.
Đám gia nô tuy ít học nhưng nghe đến câu “Cóc nhái đừng mong ghé cửa rồng” thì ai cũng hiểu ông đang chửi ai. Tiếng cười khúc khích bắt đầu vang lên từ đám dân chúng đứng xem xa xa.
Lý Trọc mặt đỏ tía tai, chuyển sang tím tái. Hắn tức đến nghẹn họng, tay run run cầm con dao nhưng không dám phóng. Hắn hiểu rằng, bài thơ này ngày mai sẽ lan truyền khắp thiên hạ. Nếu hắn giết Cao Bá Quát, hắn sẽ mang danh “Cóc nhái giết Rồng” muôn đời bị sỉ nhục. Còn nếu hắn nhận tấm thiệp sau bài thơ này, hắn chính thức thừa nhận mình là con cóc ghẻ.
“Ông… ông…” Lý Trọc uất ức, phun ra một ngụm máu tươi (do tức quá hóa giận) rồi hậm hực vơ lại thoi vàng, quát tháo đàn em dẹp đường bỏ chạy trong nhục nhã.
*
Câu chuyện “Thất bộ thành thi” mắng Lý Trọc lập tức trở thành giai thoại hot nhất Hà thành. Nó không chỉ nâng tầm Cao Bá Quát, mà còn đẩy giá trị của tấm thiệp mời lên một tầm cao mới: Đó là tấm chứng nhận tư cách làm người.
Minh An không bỏ lỡ cơ hội này. Hắn rỉ tai Nguyễn Đình Chương:
“Tam đệ, thời điểm đã chín muồi. Hãy cho người của ta đóng giả làm thương lái phương Bắc, đi tìm gặp 15 người đã nhận thiệp.”
Và thế là, một màn kịch mới diễn ra.
Tại nhà Phạm Lụa ở Bắc Ninh, một gã lái buôn lạ mặt mang theo một rương bạc đến gõ cửa.
“Phạm lão gia, tôi nghe nói ngài có tấm thiệp vàng. Tôi trả ngài 2000 quan tiền để mua lại nó. Ngài chỉ cần nói ngài bị ốm, nhường suất cho tôi.”
Phạm Lụa nghe xong, trợn mắt quát:
“Cút! 2000 quan à? 2 vạn quan ta cũng không bán! Đây là danh dự của Phạm gia ta, là mặt mũi của ta với Thánh Quát. Ngươi định mua danh dự của ta bằng tiền lẻ à?”
Tin tức về việc có người trả giá ngàn vàng để mua lại thiệp nhưng bị từ chối lan truyền ra. Những người đang giữ thiệp, vốn có chút lung lay, nay bỗng thấy tấm giấy trong tay nặng tựa thái sơn.
Có kẻ trước đó còn định vứt lăn lóc, nay vội vàng sai người đóng khung kính, treo ở gian giữa, cắt cử gia nhân canh gác ngày đêm. Đêm ngủ cũng phải ôm khư khư cái hộp đựng thiệp, sợ trộm vào lấy mất cái “danh dự” của mình.
Minh An ngồi trong phủ, nghe báo cáo về phản ứng của thị trường, mỉm cười nâng chén rượu mời Cao Bá Quát:
“Đại ca, đệ thực sự bái phục. Huynh không bán một tờ giấy, huynh đã bán cho họ cái ‘Sự tự tôn’. Khi con người ta đã coi một vật là biểu tượng của đẳng cấp và nhân phẩm, thì giá trị của nó là vô giá. 5000 quan tiền phí nhượng quyền sau này… với họ chỉ là chuyện nhỏ để bảo vệ cái danh ấy thôi.”
Cao Bá Quát cười sảng khoái:
“Ta chỉ dùng chút chữ nghĩa thánh hiền trêu đùa thế gian, không ngờ vào tay Nhị đệ lại thành vàng thành bạc. Đúng là thương trường còn hiểm ác hơn quan trường!”