Chương 78: Thiên tử là quân cờ

Mưa phùn lất phất bay trên mặt Hồ Tây, phủ lên kinh thành Thăng Long một lớp màn sương trắng đục, hư ảo như chính thế cục Bắc Hà lúc này. Tại Vọng Các, không khí tĩnh lặng đến mức tiếng quân cờ gõ xuống mặt bàn gỗ trắc vang lên đanh gọn như tiếng búa quan tòa.

Hai người đàn ông ngồi đối diện nhau. Một bên là Nguyễn Đăng Giai, Tổng đốc Hà Ninh – “Vua không ngai” đất Bắc. Bên kia là Trương Quốc Dụng, Khâm sai Đại thần – tai mắt của Thiên tử. Họ không phải bạn, càng không phải kẻ thù. Họ là những kỳ thủ đang cố gắng giữ cho bàn cờ không bị lật úp.

Nguyễn Đăng Giai kẹp quân Pháo giữa hai ngón tay thon dài, gõ nhịp nhịp xuống bàn cờ, giọng nói nhẹ tênh như gió thoảng:

“Khâm sai đại nhân thấy trà Sen hôm nay thế nào? Nước lấy từ sương đọng trên lá sen hồ Tịnh Tâm, nhưng ấm trà này lại pha bằng lửa của… Bắc Hà.”

Trương Quốc Dụng nâng chén trà, khẽ thổi lớp khói mỏng, ánh mắt sắc sảo nhìn qua làn hơi nước:

“Trà thơm, nhưng vị chát. Có lẽ vì lửa đun quá to, thiêu rụi cả củi mục lẫn gỗ quý. Vụ cháy ở Vọng Nguyệt Lâu, rồi cái chết của Đề đốc Vĩnh Tường… ngọn lửa ấy xem ra đã ‘lọc’ sạch sẽ những thứ gai mắt rồi nhỉ?”

Nguyễn Đăng Giai mỉm cười, đặt quân Pháo vào nước chiếu:

“Củi mục không cháy thì làm sao lò nóng? Vĩnh Tường là một thanh kiếm sắc, nhưng tiếc là nó đã rỉ sét, lại còn định quay ngược mũi nhọn đâm vào tay người cầm. Loại binh khí ấy, gãy đi là phúc cho xã tắc.”

Trương Quốc Dụng đặt chén trà xuống, giọng điệu chuyển sang châm biếm sâu cay:

“Ngài nói hay lắm. Nhưng ta nghe đồn, người bẻ gãy thanh kiếm ấy lại là một… ‘An Bắc Vương’? Cái tên Lê Duy Cự ấy, từ một kẻ trốn chui trốn lủi, sau một đêm bỗng thành người hùng diệt trừ gian thần Vĩnh Tường, tự phong Vương tước. Ngài không thấy màn kịch này… hơi quá lố sao?”

Nguyễn Đăng Giai bật cười khẽ, lắc đầu:

“Đại nhân, ngài quá lo xa rồi. Đó không phải là tạo phản, đó là ‘mua danh’. Đám trẻ ranh ấy bỏ tiền ra dẹp loạn giang hồ, lại giúp ta loại bỏ cái gai Vĩnh Tường, đổi lại chúng muốn chút hư danh để lòe thiên hạ. Cái danh ‘An Bắc Vương’ ấy, trong mắt ta và ngài, khác gì mũ cánh chuồn của đám hề chèo? Cứ để chúng diễn, dân chúng an lòng, ta và ngài rảnh tay. Chẳng phải vẹn cả đôi đường?”

Trương Quốc Dụng cầm quân Mã, đi một nước chặn đầu quân Pháo của Giai, ánh mắt trở nên thâm trầm:

“Mua danh… ừ thì là mua danh. Nhưng ta thấy trong đám ‘người hùng’ ấy, có bóng dáng một người rất quen. Nghe nói là công tử của phủ… Nguyễn Tổng đốc?”

Không khí trong Vọng Các bỗng chùng xuống, lạnh lẽo hơn cả gió ngoài hồ. Trương Quốc Dụng đang “chiếu tướng” vào điểm yếu nhất của đối thủ: mối quan hệ huyết thống.

“Ngài Tổng đốc,” Dụng tiếp tục, giọng chậm rãi, “Nguyễn Đình Chương là cháu ruột ngài. Nó đang ngồi chung thuyền với đám Minh An, Lê Duy Cự. Ngài không sợ người đời dị nghị rằng ngài đang ‘nuôi ong tay áo’ sao?”

Nguyễn Đăng Giai không hề biến sắc. Ông ta cầm quân Xe, lạnh lùng “ăn” mất quân Mã của chính mình để mở đường cho Tướng thoát hiểm. Tiếng quân cờ bị loại bỏ vang lên khô khốc.

“Đại nhân nhìn xem. Trên bàn cờ này, đến Xe Pháo còn có thể thí, huống chi là một quân Tốt? Đã bước vào bàn cờ chính trị, chỉ có quân cờ hữu dụng và quân cờ vô dụng, không có quân cờ ‘ruột thịt’. Nếu thằng cháu ta biết điều, nó là con Tốt giúp ta qua sông. Nếu nó ngáng đường…”

Giai bóp nát quân Tốt bằng gỗ trong tay, bột gỗ rơi lả tả xuống bàn:

“…thì nó cũng chỉ là củi mục để đun ấm trà này thôi.”

Trương Quốc Dụng nhìn bột gỗ trên tay Giai, trong lòng dâng lên một nỗi ớn lạnh xen lẫn kính nể. Người đàn ông này tàn nhẫn hơn ông tưởng.

“Được. Ngài đã nói vậy thì ta yên tâm,” Dụng gật đầu. “Nhưng ta vẫn phải nhắc ngài một câu của cổ nhân: ‘Tốt qua sông thì không quay đầu lại được’. Đám Minh An, Lê Duy Cự… ngài coi chúng là quân cờ để kiếm tiền, để ổn định Bắc Hà. Nhưng ngài có chắc chúng cam tâm làm quân cờ mãi không? Hay chúng đang mượn bàn cờ của ngài để… phong Hậu?”

Nguyễn Đăng Giai dựa lưng vào ghế, ánh mắt nhìn ra mặt hồ mênh mông, nơi những con thuyền buôn của Ngự Thiện đang tấp nập đi lại, mang theo dòng tiền khổng lồ chảy vào túi ông ta.

“Một con tốt muốn phong Hậu phải đi đến cuối bàn cờ. Mà bàn cờ này…” Giai xòe bàn tay ra rồi nắm chặt lại, “…nằm gọn trong tay ta. Chúng thông minh, chúng biết điều. Chúng biết ai là người cho chúng sống. Minh An có tiền, Duy Cự có danh, nhưng ta… ta có quyền.”

“Mong là ngài đúng,” Trương Quốc Dụng thở dài, đứng dậy. “Vụ án Vĩnh Tường coi như xong. Ta sẽ về Huế tâu với Hoàng thượng rằng Bắc Hà đã yên, ‘An Bắc Vương’ chỉ là danh hão của một nhóm hương dũng có công. Nhưng ngài nhớ lấy, nuôi hổ thì phải bẻ nanh. Đừng để đến lúc nó cắn đứt cổ mới hối hận.”

Nguyễn Đăng Giai mỉm cười, nâng chén trà lên mời khách, ánh mắt giấu kín những toan tính không ai thấu:

“Đa tạ Khâm sai nhắc nhở. Nhưng ngài quên mất một điều, ta không nuôi hổ. Ta chỉ đang nuôi những con lợn béo để chờ ngày… ngả thịt mà thôi.”

*

Tiếng ly rượu chạm nhau nghe “keng” một cái, thanh thót mà lạnh lẽo, tan vào tiếng mưa rơi lộp độp trên mái ngói Vọng Các.

Trương Quốc Dụng ngửa cổ uống cạn chén rượu Nữ Nhi Hồng, thứ rượu ủ hai mươi năm, nồng nàn như quyền lực. Ông ta đặt chén xuống, tay mân mê quân Tướng (Vua) bằng ngà voi trên bàn cờ.

“Nguyễn đại nhân,” Dụng mở lời, giọng trầm đục, “ngài nhìn quân Tướng này xem. Trong bàn cờ Tướng, nó là quân quan trọng nhất, nhưng cũng là quân… vô dụng nhất.”

Nguyễn Đăng Giai nhếch mép, tay phe phẩy chiếc quạt xếp dù trời đang mưa lạnh:

“Sao Khâm sai đại nhân lại nói lời phạm thượng thế?”

“Phạm thượng?” Dụng cười khẩy. “Ở đây chỉ có ta, ngài và trời đất. Quân Tướng chỉ đi được trong Cửu cung, tiến một bước, lùi một bước, không bao giờ ra khỏi được bốn bức tường thành. Nó sống hay chết, thắng hay bại, hoàn toàn phụ thuộc vào Xe, Pháo, Mã… tức là phụ thuộc vào chúng ta.”

Giai gật gù, ánh mắt nhìn xa xăm về phía Nam, nơi kinh thành Huế đang chìm trong giấc ngủ.

“Ngài nói đúng. Hoàng thượng của chúng ta… Tự Đức vạn tuế… ngài ấy quá thông minh trong văn chương, nhưng lại quá ngây thơ trong thế cuộc. Ngài ấy tưởng mình đang điều khiển thiên hạ bằng những đạo sắc phong và những bài thơ ngự chế.”

Hai người cùng chìm vào dòng hồi tưởng.

Cách đây nửa tháng, khi tin tức về “lời sấm” ở Văn Miếu bay về Huế. Trương Quốc Dụng nhớ lại cảnh tượng trong điện Cần Chánh. Tự Đức mặt tái mét, tay run rẩy cầm tờ tấu sớ, miệng lẩm bẩm về “thiên ý”. Vị vua trẻ ấy sợ hãi không phải vì dân khổ, mà vì sợ ngai vàng lung lay.

“Lúc đó,” Dụng nói, “ta đã tâu với Hoàng thượng rằng: ‘Bắc Hà lòng người ly tán, cần một bàn tay sắt’. Hoàng thượng đã nhìn ta như nhìn một vị cứu tinh. Ngài ấy trao cho ta Thượng phương bảo kiếm, nhưng thực chất là trao cho ta cái gánh nặng sợ hãi của ngài ấy.”

Nguyễn Đăng Giai cười lớn:

“Và ngài đã mang nỗi sợ hãi đó ra đây, bán lại cho ta với giá hời. Ta còn nhớ bức mật thư ngài gửi trước khi đến Hà Nội. Ngài không hỏi ‘Ai là phản loạn?’ ngài hỏi ‘Ai là kẻ chết thay?’.”

“Đúng vậy,” Dụng gõ ngón tay xuống bàn. “Tự Đức cần một cái tên để trút giận. Vĩnh Tường là cái tên đẹp nhất. Một kẻ có dã tâm, lại dính líu đến dòng dõi Lê triều. Hắn chết, Tự Đức sẽ ngủ ngon. Mà Tự Đức ngủ ngon, thì chúng ta mới rảnh tay chia chác được.”

Giai cầm quân Tướng của phe mình lên, xoay xoay trong tay:

“Vậy nên, trong bàn cờ này, Tự Đức tưởng mình là người chơi cờ, sai khiến Khâm sai đi dẹp loạn. Nhưng thực ra, ngài ấy chỉ là quân Tướng nằm yên trong cung cấm, đợi chúng ta báo tin thắng trận để ban thưởng. Chúng ta mới là người cầm quân, quyết định ai sống, ai chết.”

“Một quân Vua bù nhìn,” Dụng kết luận lạnh lùng. “Được bảo vệ kỹ càng để chúng ta nhân danh nó mà hành đạo. Cụng ly vì sự ‘thông thái’ của Thiên tử!”