Chương 73: Mượn thuyền ra khơi (Cầu ủng hộ, đề cử, tặng quà)

Trong lán chỉ huy, ánh đèn dầu leo lét soi rõ hai khuôn mặt đang chụm lại bên tấm bản đồ Hà Nội. Không khí đặc quánh mùi toan tính của những thương nhân đang ấp ủ một mưu đồ lớn.

Nguyễn Đình Chương nhìn đám binh lính bên ngoài đang tranh nhau vét sạch nồi cháo lòng, đôi mắt hắn sáng lên như hai nén bạc ròng. Hắn quay phắt lại, ngón tay gõ nhịp liên hồi xuống mặt bàn gỗ:

“Nhị ca, huynh nhìn đi! Binh lính – những kẻ kén ăn, hay soi mói nhất mà còn khen ngon nức nở, thì đám dân chúng ngoài kia chắc chắn sẽ mê mẩn. Đây là mỏ vàng lộ thiên! Đệ muốn xuất tiền mua đứt mười gian nhà mặt phố ở các cửa ô Hà Nội ngay lập tức để mở quán!”

Minh An lắc đầu, cười nhẹ, đẩy chén trà về phía Chương:

“Tam đệ, bình tĩnh. Mua nhà tốn kém bạc vạn, lại mất cả tháng trời sửa sang, rồi tuyển người, quản lý… Cách đó quá chậm chạp so với tham vọng của chúng ta. Muốn kiếm tiền nhanh và phủ sóng rộng khắp Bắc Hà, chúng ta phải chơi kiểu khác.”

Nguyễn Đình Chương nhíu mày:

“Ý huynh là…?”

“Đệ có nghe câu ‘Mượn thuyền ra khơi’ chưa?” Minh An chỉ tay vào những điểm chấm đỏ chi chít trên bản đồ: chợ Đồng Xuân, bến cảng, các ngã ba đường lớn. “Tại sao phải bỏ tiền xây quán mới khi ngoài kia có hàng trăm quán hàng đang ế ẩm, những bà bán nước chè có vị trí đắc địa nhưng chẳng kiếm nổi vài xu mỗi ngày?”

Minh An ghé sát, giọng thấp xuống đầy ma lực:

“Chúng ta sẽ hợp tác với họ. Ta gọi đó là ‘Liên kết’. Chúng ta cung cấp cho họ cái hồn của món ăn: lòng đã làm sạch trắng phau, nước chấm pha chế theo bí quyết độc quyền, và cái biển hiệu danh tiếng. Họ bỏ công, bỏ chỗ ngồi. Lợi nhuận chia ba bảy, ta bảy họ ba.”

Nguyễn Đình Chương sững người. Hắn nhẩm tính trong đầu, trán lấm tấm mồ hôi. Không tốn tiền thuê nhà, không tốn tiền nuôi gia nhân, rủi ro chia nhỏ, nhưng dòng tiền lại đổ về một mối. Đây là cách làm ăn của… ma quỷ!

“Tuyệt diệu!” Chương vỗ tay cái “đét” ánh mắt rực lửa. “Không bỏ vốn mà thu lãi ròng, lại bành trướng thế lực khắp hang cùng ngõ hẻm. Đệ bái phục! Nhưng…”

Hắn chợt khựng lại, vẻ mặt đăm chiêu:

“Có một điểm chết người. Lòng lợn xưa nay bị coi là món hèn kém, bẩn thỉu, chỉ dành cho phu phen. Làm sao để đám dân chúng, nhất là bọn nhà giàu hay sĩ diện, chịu bước vào ăn? Bọn chúng thà nhịn đói chứ không chịu mang tiếng ăn đồ ‘bỏ đi’.”

“Đó chính là mấu chốt,” Minh An nháy mắt, cầm lấy cây bút lông. “Thứ chúng ta bán không phải là nội tạng lợn. Chúng ta bán sự ‘tinh tế’ và ‘đẳng cấp’ với giá của dân nghèo. Muốn vậy, món ăn này cần phải được ‘thay áo đổi tên’.”

Hắn viết hai chữ lên giấy: Danh Tiếng.

“Ta cần một lớp vỏ bọc hào nhoáng để che đi cái gốc gác bình dân của nó. Và ta cần những người có tiếng nói nhất Bắc Hà đứng ra bảo chứng.” Minh An cười bí hiểm, mắt hướng về phía lán của Cao Bá Quát đang sáng đèn. “Đại ca của chúng ta, chẳng phải là cây bút vàng của thiên hạ sao?”

*

Ngay ngày hôm sau, tại ngã tư sầm uất nhất gần cửa ô Quan Chưởng, một cửa tiệm cũ nát được Minh An thuê lại. Đội thợ của Phan Kế làm việc ngày đêm, tiếng đục đẽo, cưa xẻ vang vọng cả góc phố.

Nhưng điều kỳ lạ là Minh An ra lệnh không được che chắn. Hắn cho tháo tung toàn bộ cửa mặt tiền, để lộ bên trong ngổn ngang vôi vữa.

“Tại sao lại không che lại? Bụi bặm bay ra đường, dân chúng chửi cho thì sao?” Phan Kế lo lắng hỏi.

Minh An cười: “Cứ để họ chửi, chửi nghĩa là họ đang chú ý. Ta muốn biến quá trình sửa chữa này thành một màn kịch. Mỗi ngày đi qua, họ sẽ thấy quán thay đổi một chút, sự tò mò sẽ tích tụ lại như lò xo bị nén.”

Quả nhiên, dân chúng đi qua ai cũng phải ngoái nhìn. Từ những bức tường loang lổ, ám khói đen kịt của quán cũ, người ta thấy nó dần chuyển sang màu trắng toát của vôi trộn vỏ sò nghiền, bắt sáng lấp lánh dưới ánh mặt trời. Sàn nhà lát gạch Bát Tràng đỏ au, sạch bong kin kít.

*

Điểm nhấn điên rồ nhất nằm ở những bức tường. Minh An đã bỏ ra một số tiền lớn để mời bác cả của phường tranh Hàng Trống – nghệ nhân nổi tiếng nhất kinh kỳ – đến vẽ bích họa.

Khi nghe yêu cầu, bác cả Hàng Trống suýt chút nữa ném cả bộ bút lông đi.

“Cậu… cậu bảo tôi vẽ cái gì? Lòng lợn? Tiết canh?” Ông già râu tóc bạc phơ run lên vì giận. “Tay này chuyên vẽ Phật bà, vẽ Tứ bình, vẽ Ngũ hổ tướng quân! Cậu bắt tôi đi vẽ lục phủ ngũ tạng con lợn lên tường sao? Đây là sỉ nhục! Sỉ nhục nghệ thuật!”

Minh An không giận, nhẹ nhàng rót trà, rồi đẩy về phía ông một đĩnh bạc lớn gấp ba lần giá thường.

“Bác cả, nghệ thuật là tôn vinh cái đẹp. Phật bà cứu khổ cứu nạn, còn món ăn cứu đói chúng sinh. Nếu bác vẽ miếng lòng mà khiến người ta nhìn vào thấy thèm, thấy đẹp như ngọc, thì đó chẳng phải là đỉnh cao của hội họa sao?”

Vừa bị tiền bạc làm lóa mắt, vừa bị lời khích bác đánh vào lòng tự ái, bác cả Hàng Trống hậm hực cầm bút lên: “Được! Để lão xem cái món hôi hám này đẹp đến đâu!”

*

Ba ngày sau, khi tấm vải che bức tường chính được hạ xuống, cả khu phố ồ lên kinh ngạc.

Dưới nét vẽ tài hoa và cách phối màu thần sầu của nghệ nhân Hàng Trống, đĩa lòng lợn không còn là nội tạng nữa.

Những miếng dạ dày trắng ngần, dày dặn được vẽ tỉ mỉ từng đường vân, trông như những miếng ngọc thạch được điêu khắc tinh xảo, đặt trên nền lá chuối xanh mướt.

Bát tiết canh đỏ tươi, đông đặc, lấp lánh như một viên hồng ngọc khổng lồ, điểm xuyết những hạt lạc rang vàng ruộm như vàng vụn rắc lên.

Bên cạnh là bát nước chấm sủi bọt trắng xóa, vài lát ớt đỏ tươi như lửa.

Bức tranh sống động đến mức, người ta cảm giác như có thể ngửi thấy mùi thơm của húng quế, mùi nồng nàn của mắm tôm bay ra từ mặt tường.

*

Thay vì thắp đèn dầu tù mù như các quán khác, Minh An cho treo hàng chục chiếc đèn lồng giấy dầu màu vàng ấm áp, kết hợp với màu trắng của tường và màu sắc rực rỡ của bức tranh, khiến quán “Ngự Thiện” rực rỡ như một cung điện nhỏ giữa khu phố bình dân.

Dân chúng đi qua không thể không dừng lại.

“Trời đất! Vẽ cái gì mà đẹp thế kia?”

“Hình như là… dồi trường? Sao trông nó thanh tao như món ăn cung đình vậy?”

“Nhìn tranh thôi mà ta đã ứa nước miếng rồi!”

Tiếng đồn đại lan nhanh như gió lốc. Người ta kháo nhau rằng có một quán ăn “đẹp như tranh” bán món ăn “vừa quen vừa lạ” được trang trí bởi chính nghệ nhân Hàng Trống. Sự tò mò đã được đẩy lên đỉnh điểm, chỉ chờ ngày khai trương để bùng nổ.

*

Khi sự tò mò đã lên đến đỉnh điểm, “người nổi tiếng” xuất hiện.

Giữa giờ Ngọ, Cao Bá Quát, trong bộ áo dài khăn đóng nho nhã, được một cỗ xe ngựa sang trọng đưa tới. Ông không đi cửa sau, mà đường hoàng bước xuống giữa đám đông đang vây kín.

Một gia nhân mài mực tàu đen nhánh. Cao Bá Quát vén tay áo, cầm cây bút đại tự, vận khí đan điền. Ông múa bút trên tấm biển gỗ sơn son thếp vàng, nét chữ rồng bay phượng múa, khí thế hào hùng:

“NGỰ THIỆN BÌNH DÂN”

Tiếng vỗ tay vang dội cả góc phố. Việc được tận mắt xem “Thánh Quát” cho chữ là một vinh dự mà người dân Hà thành khao khát.

Chưa hết, bên cạnh tấm biển chính, một tấm bảng sơn mài nhỏ hơn được treo lên, khắc dòng chữ do chính An Bắc Tướng quân Lê Duy Cự ấn ký: “Quân pháp bất vị thân, nhưng quân lương bất vị… lòng.”

*

Nhưng Minh An không chỉ dựa vào hữu xạ tự nhiên hương. Hắn đã kích hoạt mạng lưới tuyên truyền của Nguyễn Đình Chương.

Tại các quán trà đá vỉa hè, những “diễn viên” được cài cắm bắt đầu hoạt động.

“Này bác, nghe gì chưa? Cái quán ‘Ngự Thiện’ đó bán món ăn thất truyền từ thời vua Lê đấy!”

“Thảo nào An Bắc Tướng quân lại thích thế! Nghe đâu ăn vào tráng dương bổ thận, da dẻ hồng hào, mà giá lại rẻ như cho!”

Những người hát xẩm ở chợ cũng được thuê để đổi lời bài hát:

“Ai ơi muốn khỏe muốn dai,

Về ăn Ngự Thiện, nhớ hoài không quên…”

Từ hình ảnh trực quan, sự bảo chứng của người nổi tiếng, cho đến những lời đồn thổi trong dân gian, tất cả tạo thành một cơn bão dư luận không thể cản phá. Ngày khai trương chưa đến, nhưng trong tâm trí người dân Hà thành, món “lòng lợn” đã được nâng tầm thành một thứ đặc sản văn hóa mà ai cũng phải nếm thử một lần cho biết.