Chương 114: Bán Mộ Tổ Tiên Để Mua Giấy Lộn (Cầu tặng khoai, đề cử)
Tin tức về sự hồi sinh thần kỳ của Ngự Thiện không chỉ dừng lại ở cổng thành, mà theo những chuyến xe thồ lan về tận những vùng quê heo hút nhất.
Tại một xóm nghèo xơ xác ở Hà Nam, nơi nước phèn chua loét ăn mòn cả móng chân người nông dân.
Trong gian nhà tranh vách đất gió lùa tứ phía, Lão Chiêm đang đứng trước bàn thờ tổ tiên ám khói đen kịt. Tay lão run bần bật, không phải vì lạnh, mà vì lão đang cầm tờ văn tự bán ruộng – mảnh đất hương hỏa ba đời, là máu, là thịt của dòng họ.
“Thầy nó ơi… tôi xin thầy!” Vợ lão quỳ sụp xuống nền đất ẩm ướt, níu chặt gấu quần nâu của chồng, nước mắt giàn giụa. “Đấy là đất ông cha để lại, bán đi rồi thì lấy gì mà cày cấy? Chết xuống dưới suối vàng biết ăn nói sao với các cụ?”
Lão Chiêm quay phắt lại, đôi mắt vằn đỏ tia máu của một kẻ đã bị cái nghèo dồn vào chân tường:
“Bà thì biết cái gì! Cày cấy? Cày ba đời nay rồi mà cái nhà này vẫn dột nát, thằng Cảăm nay 20 tuổi không có tiền cưới vợ, cái Út ho lao không có thuốc uống! Bà muốn chúng nó chết rũ xương ở cái xó này à?”
Thằng Cả, đứa con trai vừa đi phu ở Hà Nội về, mắt sáng rực lên một niềm tin mù quáng, xen vào:
“U đừng cản bố! Con thấy tận mắt trên Kinh thành, người ta chở tiền bằng xe bò. Quan Tổng đốc bảo kê, Thánh Quát cũng mua, sập thế nào được? Bố bán ruộng đi, lên đấy mua Ngọc Bài, chỉ cần để qua Tết thôi, bán đi là chuộc lại được ruộng, lại dư tiền xây nhà ngói, con cưới được cái Mận!”
Lời nói của thằng con như liều thuốc kích thích cuối cùng. Sự bế tắc của đói nghèo và giấc mơ đổi đời đã bóp chết nỗi sợ hãi và lòng kính trọng tổ tiên.
Lão Chiêm nghiến răng, đặt tờ văn tự vào tay gã trọc phú đầu làng đang đứng đợi ngoài sân với vẻ mặt gian xảo.
“Tôi bán! 500 quan! Tiền trao cháo múc!”
Gia sản ba đời đổi lấy một túi bạc nặng trịch. Lão Chiêm không dám ngoái đầu nhìn lại mảnh ruộng đang vào vụ cấy, dắt díu vợ con chạy trốn khỏi cái nghèo, lao thẳng về phía ánh đèn rực rỡ của Hà Nội.
*
Họ đến Vọng Các đúng vào lúc cơn sốt Ngọc Bài đang ở đỉnh điểm: 18 quan/vé.
Trước mắt gia đình lão Chiêm là một cảnh tượng choáng ngợp và điên rồ. Hàng ngàn người chen chúc, gào thét, giơ cao những túi tiền. Mùi mồ hôi, mùi tiền bạc quyện vào nhau tạo thành một thứ không khí ngột ngạt, kích động thần kinh.
“Hết rồi! Chỉ còn 50 tấm cuối cùng!” Một gã thương nhân (người của Minh An đóng giả) đứng trên bục cao hét lớn, tay phe phẩy xấp giấy in rồng phượng.
“Bán cho tôi! Tôi trả 19 quan!”
“Tránh ra! Tôi đến trước!”
Lão Chiêm hoảng loạn. Lão sợ mất phần. Lão lao vào biển người, dùng tấm thân già nua gầy guộc để che chắn cho túi bạc. Lão bị người ta đạp vào chân, xé rách cả áo, khuỷu tay thúc vào mặt đau điếng, nhưng lão không quan tâm.
Lão len được đến gần gã thương nhân, hai tay dâng túi bạc lên cao như dâng lễ vật:
“Lạy quan bác! Bán cho nhà con! Nhà con bán cả gia sản mới được chừng này! Bán cho con 20 tấm để con về cứu cháu!”
Gã thương nhân (thực chất là tay chân của Minh An đang làm nhiệm vụ xả hàng giá đỉnh) nhìn bộ dạng khắc khổ của lão Chiêm, trong đáy mắt thoáng qua một tia thương hại, nhưng rất nhanh bị sự lạnh lùng của mệnh lệnh che lấp.
Hắn vờ vịt nhíu mày: “Hàng hiếm lắm, định để dành cho người quen… Thôi được, nể tình lão già cả, ta để cho lão.”
Hắn giật lấy túi bạc 500 quan (tiền bán đất hương hỏa) và dúi vào tay lão Chiêm 20 tờ giấy in màu mè.
Cầm xấp Ngọc Bài trên tay, lão Chiêm run rẩy. Lão áp nó vào ngực, nước mắt trào ra, cười sằng sặc trong cơn mê muội:
“Giàu rồi! Bà ơi, thằng Cả ơi! Nhà ta đổi đời rồi! Tổ tiên phù hộ rồi!”
Lão quay sang ôm chầm lấy vợ con, cả nhà khóc cười lẫn lộn giữa đám đông đang ghen tị nhìn họ.
Lão không biết rằng, lão vừa dùng mồ hôi nước mắt và máu thịt của cả dòng họ để mua những tấm vé hạng nhất cho chuyến tàu đắm. Số tiền 500 quan kia, giờ này ngày mai, sẽ biến thành thuốc súng. Còn tờ giấy trên tay lão, ngày mai sẽ không đổi được một bát cháo loãng.
*
Tại Vọng Các, không khí hân hoan đến nghẹt thở.
Nguyễn Đăng Giai ngồi tựa lưng vào ghế gấm, tay cầm bản báo cáo thị trường mới nhất. Con số 20 quan nhảy múa trước mắt ông ta.
“Khâm sai đại nhân,” Giai cười, tiếng cười rung cả lồng ngực. “Ngài thấy chưa? Dân đen là lũ cừu. Ta chỉ cần xua chó sủa một tiếng (tung tin đồn) là chúng lại lao vào chuồng để ta cạo lông. Số cổ phần chúng ta mua rẻ từ tay Cao Bá Quát hôm nọ, giờ đã sinh lãi gấp đôi!”
Trương Quốc Dụng đang mân mê chén trà, nhưng ánh mắt lại dán chặt vào những tờ Ngọc Bài trên bàn. Lòng tham của con cáo già trỗi dậy, lấn át mọi sự đa nghi vốn có.
“Giá đang lên 20 quan. Với đà này, ra Giêng có thể lên 30 quan. Nhưng…” Dụng cau mày, gõ tay xuống bàn. “…Ta thấy vẫn chưa đủ. Ngoài chợ đen giờ khan hàng lắm. Dân chúng găm hàng không chịu bán. Ta muốn mua thêm cũng không được.”
“Mua thêm?” Giai nhướng mày. “Ngài vẫn chưa no sao?”
“Làm sao mà no được khi miếng mỡ ngon nhất vẫn nằm trong tay kẻ khác?” Dụng hạ giọng, ánh mắt sắc lạnh. “Minh An. Thằng nhãi đó vẫn nắm giữ 20% cổ phần cuối cùng (phần của người sáng lập). Đó là số lượng lớn nhất, và cũng là chướng ngại vật cuối cùng để chúng ta độc chiếm hoàn toàn Ngự Thiện.”
Nguyễn Đăng Giai trầm ngâm. Ý tưởng độc chiếm đế chế tiền tệ này quá hấp dẫn. Nếu nắm trọn Ngự Thiện, họ không chỉ giàu, mà còn nắm được huyết mạch kinh tế của cả Bắc Hà.
“Nhưng tiền đâu mà mua?” Giai hỏi. “Giá thị trường là 20 quan. Số cổ phần của Minh An trị giá cả trăm vạn. Tiền riêng của ta và ngài đã dốc hết vào đợt bắt đáy hôm trước rồi.”
Không gian im lặng. Hai con cáo già nhìn nhau. Trong đầu họ cùng nảy ra một ý nghĩ táo bạo và nguy hiểm.
Trương Quốc Dụng đứng dậy, đi đến bên cửa sổ, nhìn về phía kho bạc của thành Hà Nội.
“Ngài Tổng đốc, ta nghe nói… số tiền thuế và lương quân của cả năm nay đã được tập kết về kho, chờ qua Tết mới giải ngân và chuyển về Huế?”
Giai giật mình, rồi hiểu ý ngay. Ông ta nuốt nước bọt:
“Ý ngài là… ‘Mượn’ tạm?”
“Chỉ là mượn thôi,” Dụng quay lại, nụ cười đầy toan tính. “Chúng ta dùng ngân khố mua lại cổ phần của Minh An. Đợi ra Giêng, giá lên 30 quan, ta bán đi một ít để bù vào kho, số lãi còn lại… chia đôi. Thần không biết, quỷ không hay.”
Đó là một canh bạc tất tay. Dùng tiền của Vua để đánh bạc. Nếu thắng, họ giàu nứt đố đổ vách. Nếu thua, họ mất đầu. Nhưng men say chiến thắng từ những vụ trước khiến họ tin rằng: Họ không thể thua.
“Được!” Giai đập bàn. “Liều một phen! Gọi Minh An đến đây ngay!”
*
Minh An bước vào Vọng Các. Lần này, hắn không còn vẻ phong độ, sắc sảo như mọi khi.
Hắn mặc một chiếc áo the cũ, râu tóc hơi rối, sắc mặt nhợt nhạt, hốc hác. Dáng điệu mệt mỏi, chán chường. Đó là hình ảnh của một doanh nhân đã kiệt sức vì thương trường khắc nghiệt.
“Tham kiến hai vị đại nhân,” Minh An quỳ xuống, giọng khàn đặc.
“Minh An,” Giai mở lời, giọng ân cần giả tạo. “Ta thấy ngươi dạo này tiều tụy quá. Có phải việc kinh doanh quá áp lực không?”
Minh An thở dài sườn sượt:
“Bẩm quan lớn, thảo dân thực sự kiệt sức rồi. Cao đại ca và Tướng quân gặp nạn, bỏ đi, để lại mình thảo dân chống chèo con thuyền này. Dân thì đòi hỏi, quan lại địa phương thì soi mói, sổ sách thì rối tung. Thảo dân… thảo dân muốn xin nghỉ.”
Giai và Dụng nhìn nhau, ánh mắt lóe lên tia đắc ý. Con mồi đang tự chui đầu vào rọ.
“Nghỉ ngơi là phải,” Dụng tiếp lời. “Ngươi còn trẻ, giữ nhiều tiền và quyền lực quá cũng là cái họa. Chi bằng… ngươi nhượng lại nốt số cổ phần của ngươi cho bọn ta. Bọn ta sẽ gánh vác trách nhiệm nặng nề này thay ngươi. Ngươi cầm tiền về quê, mua ruộng, cưới vợ, sống cuộc đời an nhàn. Thế chẳng tốt hơn sao?”
Minh An ngẩng lên, vẻ mặt giằng xé đau đớn:
“Nhưng… đó là tâm huyết cả đời của thảo dân. Giá thị trường đang là 20 quan…”
“20 quan là giá ảo!” Giai quát nhẹ, nắn gân. “Đó là do bọn cò mồi thổi lên. Thực tế chỉ đáng 15 quan thôi. Ta nể tình ngươi có công, ta trả ngươi 18 quan. Tiền tươi thóc thật, trả ngay đêm nay. Ngươi đồng ý thì ký giấy, không thì…” Giai bỏ lửng câu nói, tay mân mê chén trà, ngụ ý đe dọa.
Minh An cúi gằm mặt, vai run lên (như đang khóc hoặc đang sợ hãi). Hắn im lặng một lúc lâu, khiến hai vị quan sốt ruột như ngồi trên đống lửa.
Cuối cùng, Minh An ngẩng đầu, mắt đỏ hoe:
“Thôi được… Cánh tay không vặn được đùi. Thảo dân bán! Nhưng xin hai vị đại nhân thương tình, cho thảo dân lấy tiền bằng vàng thoi để dễ mang về quê.”
“Được! Người đâu! Mở kho!”
*
Đêm đó, tại cửa sau của phủ Tổng đốc.
Những hòm “lương quân” và “thuế khóa” nặng trịch được bí mật chuyển ra, chất lên xe ngựa của Minh An. Đổi lại, Minh An giao nộp toàn bộ giấy tờ sở hữu, con dấu và số cổ phiếu cá nhân cuối cùng cho hai vị quan lớn.
Khi cầm tờ giấy chuyển nhượng trên tay, Nguyễn Đăng Giai cười ha hả, vỗ vai Minh An:
“Khôn ngoan lắm! Ngươi biết tiến biết lùi, giữ được cái mạng là tốt rồi. Về quê đi, đừng bao giờ quay lại Hà Nội nữa.”
Minh An cúi rạp người vái chào: “Đa tạ quan lớn tha mạng. Thảo dân đi ngay trong đêm nay.”
*
Ngày 29 Tết. Hà Nội rực rỡ cờ hoa. Người người nhà nhà hân hoan chuẩn bị đón năm mới.
Tại Vọng Các, phiên giao dịch cuối cùng của năm khép lại ở mức giá kỷ lục: 20 quan/Ngọc Bài.
Lão Chiêm và gia đình đang thuê một căn trọ tồi tàn, ăn bánh chưng, ngắm nhìn xấp Ngọc Bài và mơ về ngôi nhà ngói.
Đám phú thương, quan lại thì mở tiệc ăn mừng, chúc tụng nhau sang năm mới tài lộc gấp bội.
Không ai để ý rằng, các cửa hàng Ngự Thiện đã đóng cửa sớm hơn thường lệ. Nhân viên (những người được thuê thời vụ) đã được trả lương và cho về quê ăn Tết.
Trong bóng tối của đêm giao thừa, tại bến sông Hồng.
Minh An bước xuống chiếc thuyền nan cuối cùng. Trên thuyền không có vàng bạc (vì đã chuyển đi hết từ trước) chỉ có những con người cốt cán nhất: Phan Kế, Nguyễn Tài, và vài kỹ sư lò gốm.
Minh An đứng ở mũi thuyền, nhìn về phía kinh thành đang bắt đầu bắn pháo hoa. Những chùm sáng rực rỡ nở bung trên bầu trời, soi rõ nụ cười buồn bã và lạnh lùng của hắn.
“Đẹp thật,” Minh An thì thầm. “Pháo hoa rực rỡ nhất trước khi tàn lụi. Hà Nội đêm nay là đỉnh cao của sự thịnh vượng ảo. Ngày mai, khi mặt trời mọc, tất cả sẽ chỉ còn là tro bụi.”
Hắn quay lưng, ra lệnh: “Nhổ neo.”
Chiếc thuyền lặng lẽ trôi xuôi dòng, mang theo người kiến tạo ra giấc mơ và cũng là kẻ hủy diệt giấc mơ ấy. Để lại sau lưng một kinh thành đang say ngủ, không hề hay biết rằng ngày mai, mùng Một Tết, thay vì lời chúc phúc, họ sẽ nhận được bản án tử hình cho tài sản của mình.